Omgangsregeling afdwingen

Een afgezegde woensdag omdat een kind ziek is, is geen niet-nakomen. Een derde afzegging in zes weken, altijd op hetzelfde moment, is dat wel. Het verschil is niet emotioneel maar feitelijk, en dat onderscheid bepaalt of de volgende stap zin heeft.

Zet daarom eerst op een rij wat er werkelijk is gebeurd: welke overdrachten stonden gepland, welke gingen door, welke niet, en wat er toen is gecommuniceerd. Bijna iedereen overschat het aantal keren, en één verkeerd genoemd getal kost je in elk gesprek daarna geloofwaardigheid.

Niet “je houdt je nergens aan”, maar: “in de afgelopen drie maanden zijn zes van de twaalf woensdagen niet doorgegaan, vijf daarvan op de dag zelf.” Feiten zijn moeilijker weg te wuiven dan verwijten, en ze maken het gesprek voor de ander minder bedreigend — wat de kans vergroot dat het gesprek er komt.

Vraag daarbij naar de reden. Soms blijkt de regeling gewoon niet meer te kloppen met een nieuw werkrooster, en is de regeling wijzigen een snellere oplossing dan hem afdwingen.

Zet op papier wat je wilt: de bestaande regeling nakomen, of een aangepaste regeling die wél haalbaar is. Noem een concrete termijn waarop je antwoord wilt. Schriftelijk is hier geen dreigement maar een dossier: wie later mediation of een procedure begint, moet kunnen laten zien dat hij het eerst zelf heeft geprobeerd.

Houd het kort, zakelijk en zonder verwijten. Schrijf de brief alsof een rechter hem meeleest, want dat kan gebeuren.

Komen jullie er samen niet uit, dan is een mediator de logische tussenstap. Het is sneller en goedkoper dan een procedure, en de rechter vraagt vrijwel altijd of jullie het geprobeerd hebben. Weigert de ander, dan is dat op zichzelf informatie die meetelt.

Blijft het patroon bestaan, dan kun je de rechter vragen om in te grijpen. Wat er dan kan gebeuren, van licht naar zwaar:

• Nakoming van de bestaande regeling, eventueel versterkt met een dwangsom — een bedrag dat de andere ouder verschuldigd is per keer dat de regeling niet wordt nagekomen.
• Wijziging van de regeling, als blijkt dat de huidige in de praktijk niet werkbaar is.
• Zwaardere maatregelen, die de rechter alleen in uitzonderlijke situaties oplegt en altijd toetst aan het belang van het kind.

Reken op maanden, niet op weken, en op kosten voor een advocaat. Dat is geen reden om het niet te doen, wel om stap 1 tot en met 3 serieus te nemen.

Wat in elke stap het verschil maakt, is hetzelfde: een chronologisch overzicht van geplande overdrachten, wat er daadwerkelijk gebeurde en wat er is gecommuniceerd. Niet als bewijsmateriaal tegen de ander, maar omdat “het lukt vaak niet” een zwakker argument is dan een lijst met data.

In CoParIzi rolt dat overzicht uit het logboek: elke geplande wissel, elk wisselverzoek en elke wijziging staat er met datum in, en je exporteert het als pdf. Zie functies voor hoe dat werkt. Bijkomend voordeel: je hoeft het niet zelf bij te houden op het moment dat je er het minst toe in staat bent.

• Alimentatie inhouden. Omgang en alimentatie zijn juridisch losgekoppeld. Stoppen met betalen levert je een tweede probleem op, geen oplossing voor het eerste.
• Het kind als boodschapper. Berichten via je kind laten lopen belast precies degene die je wilt beschermen.
• Zelf ook een keer afzeggen. Begrijpelijk, en het maakt van jou in het dossier een tweede partij die zich niet aan de regeling houdt.
• Het op sociale media zetten. Het leest slecht terug, en het komt terug.

Soms lukt het nakomen niet omdat de regeling niet meer past bij ploegendiensten, reistijd of de leeftijd van het kind. Zeg dat dan hardop en doe een voorstel, in plaats van elke week opnieuw af te zeggen. Een regeling die je wél kunt nakomen is voor je kind meer waard dan een ruimere regeling die telkens niet doorgaat.

Wij helpen bij het schema en bij het vastleggen van wat er is gebeurd. Voor je rechtspositie in een concrete zaak: overleg met een mediator of advocaat, of begin bij het Juridisch Loket. Begeleid je als mediator zelf gezinnen in dit soort trajecten? Zie voor mediators.